મેઘધનુષ પર નોંધ લખો.

(N/A) મેઘધનુષ એ વાતાવરણમાં રહેલા પાણીના ગોળાકાર ટીપાં દ્વારા સૂર્યપ્રકાશના વિભાજન,વક્રીભવન અને પરાવર્તનને કારણે ઉદ્ભવતી એક કુદરતી ઘટના છે.
મેઘધનુષ જોવા માટેની શરતો: આકાશના એક ભાગમાં (દા.ત. પશ્ચિમ ક્ષિતિજ પાસે) સૂર્યપ્રકાશ હોવો જોઈએ અને તેની વિરુદ્ધ દિશામાં (દા.ત. પૂર્વ ક્ષિતિજ પાસે) વરસાદ પડતો હોવો જોઈએ. અવલોકનકાર ત્યારે જ મેઘધનુષ જોઈ શકે છે જ્યારે તેની પીઠ સૂર્ય તરફ હોય.
મેઘધનુષનું નિર્માણ: સૂર્યપ્રકાશ જ્યારે વરસાદના ટીપામાં પ્રવેશે છે ત્યારે તેનું વક્રીભવન થાય છે,જેના કારણે સફેદ પ્રકાશના વિવિધ તરંગલંબાઇ (રંગો) અલગ પડે છે. લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતો પ્રકાશ (લાલ) સૌથી ઓછો વળે છે,જ્યારે ટૂંકી તરંગલંબાઇ (જાંબલી) સૌથી વધુ વળે છે.
આ ઘટક કિરણો પાણીના ટીપાની આંતરિક સપાટી પર અથડાય છે અને જો આપાતકોણ યોગ્ય હોય તો તેનું આંતરિક પરાવર્તન થાય છે. પરાવર્તિત પ્રકાશ ટીપામાંથી બહાર નીકળતી વખતે ફરીથી વક્રીભવન પામે છે. એવું જોવા મળે છે કે જાંબલી પ્રકાશ આવતા સૂર્યપ્રકાશ સાથે $40^{\circ}$ ના ખૂણે અને લાલ પ્રકાશ $42^{\circ}$ ના ખૂણે બહાર નીકળે છે. અન્ય રંગો માટે,ખૂણાઓ આ બે મૂલ્યોની વચ્ચે હોય છે.